به گزارش خبرنگار میراث آریا، ژیلا مشیری با بیان اینکه کتابهای پژوهشی حاصل ماهها و گاه سالها مطالعه و تحقیق هستند، گفت: انتشار کتاب پایان مسیر نیست و زمانی میتوان انتظار داشت یک اثر پژوهشی اثرگذاری واقعی خود را نشان دهد که از فضای محدود کتابخانهها و انبارها خارج شود و به دست مخاطب برسد.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه میراث فرهنگی و گردشگری افزود: زمانی که مسئولیت مرکز را بر عهده گرفتم، بیش از سه ماه بود که مرکز بدون رئیس اداره میشد و در چنین شرایطی نخستین ضرورت، ایجاد نظم و شناخت دقیقتر از وضعیت موجود بود.
او یکی از نخستین اقدامات انجامشده را ساماندهی انبار و موجودی کتابها عنوان کرد و گفت: انبارگردانی انجام شد، اما تأکید ما بر این است که این موضوع به یک فرآیند مستمر تبدیل شود، به همین دلیل از هفته گذشته دوباره شمارش کتابها را آغاز کردهایم تا تصویر دقیقتری از موجودی آثار در اختیار داشته باشیم.
مشیری ادامه داد: در کنار ساماندهی موجودی، مسئله مهمتر برای ما سرنوشت کتاب پس از چاپ است. پژوهشگر کتاب نمینویسد که اثرش صرفاً در یک انبار باقی بماند؛ بلکه هدف این است که اثر دیده و خوانده شود و دانش و تجربه تولیدشده به جامعه و مخاطب تخصصی منتقل شود.
او با اشاره به اینکه در سالهای گذشته بخشی از کتابها برای کتابخانهها، پایگاههای میراث فرهنگی و مجموعههای متقاضی ارسال شده است، اظهار کرد: این شیوه به تنهایی نمیتواند پاسخگوی نیاز مخاطبان باشد و به همین دلیل ایجاد یک مسیر حرفهایتر برای توزیع و عرضه کتابها را با جدیت دنبال میکنیم.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی از مذاکره با ایرانکتاب برای ایجاد زمینه مناسبتر عرضه و دسترسی مخاطبان به آثار پژوهشگاه خبر داد و ابراز امیدواری کرد این همکاری به نتیجه برسد.
بازطراحی سایت برای معرفی و دسترسی آسانتر به آثار
مشیری در ادامه به برنامه بازطراحی سایت مرکز اشاره کرد و گفت: سایت فعلی قدیمی است و امکانات مورد نیاز امروز برای معرفی و عرضه آثار را ندارد.
او افزود: با مجموعهای که در زمینه طراحی سایت فعالیت میکند در حال مذاکره هستیم تا در صورت نهایی شدن توافق، سایت جدیدی برای مرکز طراحی شود.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی تصریح کرد: هدف این است که سایت جدید تنها یک سایت اطلاعرسان نباشد، بلکه امکان معرفی آثار و در صورت فراهم شدن شرایط، فروش کتابها نیز در آن پیشبینی شود.
او همچنین عرضه دیجیتال برخی آثار قدیمی را یکی دیگر از ظرفیتهای قابل بررسی دانست و گفت: برای برخی کتابهایی که نسخه چاپی آنها دیگر موجود نیست یا چاپ مجددشان هزینه بالایی دارد، میتوان امکان عرضه فایل اثر را بررسی کرد.
مشیری تأکید کرد: امروز دیگر نمیتوان فرآیند انتشار را صرفاً به چاپ محدود کرد و باید به مسیر کامل اثر، از تولید و انتشار تا معرفی، دسترسی و ارتباط با مخاطب، توجه داشت.
معیار انتخاب آثار؛ کیفیت علمی و انطباق با مأموریت پژوهشگاه
رئیس مرکز معرفی فرهنگی پژوهشگاه درباره نحوه انتخاب آثار برای انتشار نیز گفت: مرکز وظیفه دارد آثاری را منتشر کند که با مأموریت و حوزههای تخصصی پژوهشگاه همخوانی داشته باشند.
او افزود: میراث فرهنگی، گردشگری، صنایع دستی و سایر حوزههای مرتبط، چارچوب اصلی فعالیت مرکز را تشکیل میدهند و اگر اثری از همان مرحله نخست بررسی ارتباط لازم را با حوزههای مأموریتی پژوهشگاه نداشته باشد، وارد فرآیند داوری و شورای کتاب نمیشود.
مشیری ادامه داد: پس از این مرحله، آثار در شورای کتاب از نظر علمی و محتوایی بررسی میشوند و در صورت تأیید داوران، امکان انتشار خواهند داشت.
او خاطرنشان کرد: تلاش ما این است که در کنار کیفیت علمی آثار، ارتباط آنها با اولویتهای پژوهشگاه نیز مورد توجه قرار گیرد.
تلاش برای فعالتر شدن ظرفیت همه پژوهشکدهها
رئیس مرکز معرفی فرهنگی با اشاره به ظرفیت پژوهشکدههای مختلف پژوهشگاه در حوزه نشر گفت: علاقهمندیم ظرفیت همه پژوهشکدهها در حوزه انتشار کتاب فعالتر شود.
او توضیح داد: برخی پژوهشکدهها به دلیل ماهیت فعالیت خود آثار بیشتری برای انتشار دارند؛ برای مثال در حوزههای باستانشناسی، مردمشناسی و حفاظت و مرمت، تولید کتاب فعالتر است، اما برخی بخشها مانند حوزه میراث معماری و شهری یا هنرهای ملی، آثار کمتری برای انتشار ارسال کردهاند و از این پژوهشکدهها نیز خواستهایم ظرفیت خود را بیشتر فعال کنند.
مشیری تأکید کرد: هدف صرفاً افزایش تعداد کتابها نیست و کیفیت و ارزش علمی اثر همچنان معیار اصلی است؛ آنچه اهمیت دارد این است که ظرفیت علمی پژوهشگاه در همه حوزههای تخصصی فرصت بیشتری برای دیدهشدن پیدا کند.
همکاری با پژوهشگران خارج از پژوهشگاه
او درباره امکان انتشار آثار پژوهشگران مستقل و خارج از پژوهشگاه نیز گفت: مرکز با پژوهشگران خارج از پژوهشگاه همکاری دارد و این ارتباط برای ما اهمیت دارد.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی افزود: پژوهشگرانی در حوزههای مردمشناسی، باستانشناسی، حفاظت و مرمت، زبانشناسی و سایر حوزههای تخصصی، آثار خود را برای بررسی ارسال میکنند.
مشیری با بیان اینکه در حال حاضر به طور معمول بیش از ۱۰ عنوان کتاب از خارج از پژوهشگاه برای بررسی دریافت میشود، گفت: اگر اثری از نظر علمی و محتوایی مناسب باشد و با حوزههای تخصصی و شیوهنامههای مرکز همخوانی داشته باشد، میتواند وارد فرآیند بررسی و انتشار شود.
او تأکید کرد: مرکز را نباید صرفاً محدود به آثار تولیدشده در داخل پژوهشگاه دید و ارتباط با بدنه علمی و پژوهشی خارج از مجموعه نیز برای ما ارزشمند است.
نبود فراخوان عمومی به دلیل محدودیت ظرفیت مالی
رئیس مرکز معرفی فرهنگی درباره انتشار فراخوان عمومی برای دریافت آثار گفت: در حال حاضر فراخوان عمومی مشخصی برای دریافت کتاب منتشر نمیکنیم، زیرا تعداد آثاری که از داخل و خارج پژوهشگاه به مرکز میرسد، قابل توجه است و طبیعتاً ظرفیت مالی ما محدود است.
او افزود: به همین دلیل ناچاریم میان آثار اولویتبندی کنیم و زمان دریافت اثر، کیفیت محتوایی، ارزش علمی و میزان ارتباط آن با حوزههای تخصصی پژوهشگاه از جمله معیارهایی است که در این فرآیند مورد توجه قرار میگیرد.
مشیری گفت: تلاش ما این است که در کنار توجه به ظرفیت مالی، فرصت انتشار را به آثاری اختصاص دهیم که بیشترین ارزش علمی و فرهنگی را ایجاد میکنند.
ترجمه آثار خارجی؛ نیازمند سازوکار تخصصی
او درباره برنامههای مرکز در حوزه ترجمه آثار و ارتباطات بینالمللی نیز اظهار کرد: در این زمینه ظرفیتهایی وجود دارد و برخی پژوهشکدهها آثار ارزشمندی را برای ترجمه شناسایی کردهاند.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی افزود: برای مثال، کتابهایی به زبان انگلیسی یا فرانسه در حوزه باستانشناسی معرفی شدهاند که پژوهشکده مربوطه آنها را آثار مناسبی برای ترجمه تشخیص داده است.
مشیری با اشاره به تخصصی بودن فرآیند ترجمه گفت: ترجمه خود یک فعالیت تخصصی است و در ساختار فعلی مرکز، وظیفه اصلی ما محسوب نمیشود. به نظر من بهتر است پژوهشکدهها با هماهنگی معاونت پژوهشی برای این موضوع سازوکار مشخصی تعریف کنند؛ چه از طریق استفاده از ظرفیت پژوهشگران و اعضای خودشان و چه از طریق برونسپاری به مترجمان متخصص.
او تأکید کرد: در نهایت، ترجمه آثار تخصصی باید علاوه بر کیفیت زبانی، از نظر علمی و محتوایی نیز توسط پژوهشکده مربوطه بررسی و تأیید شود.
حضور در نمایشگاه کتاب و برنامههای هفته پژوهش
رئیس مرکز معرفی فرهنگی درباره برنامههای مرکز برای معرفی آثار در رویدادهای فرهنگی گفت: امسال در نمایشگاه کتاب شرکت کردیم. البته در زمان آغاز مسئولیت من، نمایشگاه در حال برگزاری بود و طبیعتاً فرصت زیادی برای آمادهسازی نداشتیم، با این حال تلاش کردیم حضور مرکز را رقم بزنیم.
مشیری افزود: اگر نمایشگاه سال آینده نیز به صورت مجازی برگزار شود، امیدواریم با آمادگی بیشتری در آن حضور داشته باشیم.
او همچنین از برنامهریزی برای هفته پژوهش خبر داد و گفت: در هفته پژوهش، آثار مرکز را برای عموم معرفی و عرضه خواهیم کرد.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی با اشاره به برگزاری رویدادهای متنوع در زمینه رونمایی کتاب و موضوعات مرتبط با کتاب در ماههای اخیر اظهار کرد: پیشبینی ما این است که تا پایان سال حدود ۴۰ عنوان کتاب منتشر شود و امیدواریم در کنار این تولید، برای معرفی و تبیین آثار نیز برنامه مناسبی داشته باشیم.
«پس از انتشار»؛ اولویت اصلی مرکز
مشیری در تشریح مهمترین اولویت خود در دوره جدید مدیریت مرکز معرفی فرهنگی گفت: برای من، مسئله «پس از انتشار» بسیار مهم است.
او افزود: اینکه کتابی منتشر شود، پایان کار نیست. باید بتوانیم آن را به مخاطب معرفی کنیم، در دسترس قرار دهیم و مسیر توزیع مناسبی برای آن ایجاد کنیم.
رئیس مرکز معرفی فرهنگی ادامه داد: بسیاری از پژوهشگران، چه همکاران داخل پژوهشگاه و چه پژوهشگرانی که خارج از مجموعه با ما همکاری دارند، به دنبال این هستند که آثارشان بیشتر دیده و در دسترس مخاطبان قرار گیرد.
او گفت: به همین دلیل، در کنار ساماندهی فرآیند انتشار، تلاش میکنیم ظرفیتهای تازهای برای معرفی و عرضه آثار ایجاد کنیم.
مشیری در پایان تأکید کرد: هدف این است که چرخه کتاب کامل شود؛ پژوهش تولید شود، کتاب منتشر شود، معرفی شود و در نهایت به دست مخاطب برسد. این همان نقطهای است که میتواند اثرگذاری واقعی فعالیتهای پژوهشی و انتشاراتی پژوهشگاه را بیشتر کند.
انتهای پیام/
نظر شما